سروكار دارد و شامل دستورالعملهايى خردامندانه و بازدارنده است . در شاهنامه فردوسى از بزرجمهر در همين زمينه دو اثر نقل شده كه يكى از آنها سخنانى است كه بزرجمهر در هفت بزم انوشروان خطاب به آن شاه گفته و ديگر سخنانى است كه زير عنوان « پند دادن بزرجمهر نوشين‌روان را » نقل شده . عنوان اين اثر دوم كه در شاهنامه نقل شده با اين قطعه كه مسكويه در اينجا نقل كرده بيشتر سازش دارد ولى چنان كه ديديم آنچه در شاهنامه نقل شده با مطالب نوشته‌اى كه به نام « اندرزنامه » معروف شده و ذكر آن گذشت بيشتر منطبق است . از اين قطعه تا آنجا كه اطلاع داريم در زبان فارسى اثرى نيست و در متون پهلوى هم جز آنچه ذكر آن گذشت آثار ديگرى از اين نوع وجود ندارد . اين قطعه با اين عبارت شروع مىشود : « اعلم انّه ما ظفر الناس - ملوكهم و سوقتهم - بشيئ هم احظى به و اسعد و لا هولهم ازين و اجمل من التّقوى لله عز و جل و التعليم له ، و التصغير لانفسهم ، و الا قرار له بالعزّة و لانفسهم بالذّلة » . « حكم تؤثر عن انوشروان » در فهرست كتابهايى كه از ادبيات اخلاقى ساسانى ساسانى به عربى ترجمه شده و در كتاب الفهرست ابن نديم ذكر آن آمده از كتابى به نام « كتاب المسائل التى انفذها ملك الروم الى انوشروان على يد بقراط الرومى » ياد شده كه ما آن را به شمارهء 9 در همين كتاب ذكر كرديم و گفتيم احتمال دارد قطعه‌اى كه در كتاب مسكويه با عنوان « حكم تؤثر عن انوشروان » نقل شده همين كتاب يا قسمتى از آن باشد . اين احتمال از اينجا ناشى مىشود كه در پايان اين قطعه كه نسبة مفصل است و متجاوز از دوازده صفحه از كتاب را اشغال كرده « 1 » عبارتى هست كه نشان مىدهد آن كتابى كه اين قطعه از آن گرفته شده در عربى به نام « كتاب المسائل » خوانده

--> ( 1 ) . الحكمة الخالدة ، ص 61 - 49 .